Και επειδή μ´αρέσει να προκαλώ λίγο… δύο λόγια για έναν ψυχολόγο για τον οποίο μάλλον δεν έχετε ακούσει πολλά ή και τίποτα. Και ο λόγος απλός… ήταν τόσο αντισυστημικός και αφοσιωμένος στην ουσιαστική εφαρμογή της επιστήμης της ψυχολογίας για τον κόσμο και όχι για τους σπόνσορες των πανεπιστημίων , που κατάφερε να γίνει ο #1 καταζητούμενος του FBI
“Turn on, tune in, drop out” - τρεις λέξεις που έγιναν το μανιφέστο μιας ολόκληρης γενιάς. Ο Timothy Leary - ψυχολόγος του Harvard που έγινε ο πιο διάσημος και πιο καταδιωκόμενος υποστηρικτής του LSD - μας είπε το 1967: «Άναψε τον εαυτό σου (turn on) - ξύπνησε τη συνείδησή σου, βγες από το λήθαργο. Συντονίσου (tune in) - συνδέσου με την πραγματικότητα πέρα από το εγώ σου. Αποχώρησε (drop out) - άφησε πίσω τα ψεύτικα παιχνίδια του συστήματος».
Και το σύστημα πανικοβλήθηκε. Γιατί ο Leary δεν μιλούσε για ναρκωτικά - μιλούσε για συνειδησιακή επανάσταση. Μιλούσε για το να σταματήσεις να παίζεις τους ρόλους που σου επιβάλλουν - τον καλό υπάλληλο, τον πειθήνιο πολίτη, τον καταναλωτή - και να βρεις ποιος είσαι πραγματικά. Και αυτό - αυτό το ξύπνημα - ήταν πιο επικίνδυνο από οποιοδήποτε ναρκωτικό. Γι’ αυτό τον φυλάκισαν, τον κατέστρεψαν, τον έκαναν «εχθρό Νο1» επί εποχής Νίξον.
Ο Leary δεν έλεγε «πάρτε LSD και μην κάνετε τίποτα». Έλεγε: «Άνοιξε το μυαλό σου (turn on), βρες την αλήθεια σου (tune in), και μετά βγες από το σύστημα που σε κρατάει σκλάβο (drop out)».
Και το “drop out” δεν σήμαινε να εγκαταλείψεις την κοινωνία και να ζήσεις σε κοινόβιο (αν και μερικοί το έκαναν). Σήμαινε να σταματήσεις να ζεις τη ζωή που σου είπαν ότι πρέπει να ζήσεις - και να ζήσεις τη δική σου. Να μην αφήσεις το σύστημα να ορίσει την επιτυχία σου, την αξία σου, το νόημα σου.
Και αυτό - αυτή η ιδέα - ήταν τόσο τρομακτική για την εξουσία που ο Leary έγινε ο «πιο επικίνδυνος άνθρωπος στην Αμερική». Γιατί δεν μπορείς να ελέγξεις ανθρώπους που έχουν ξυπνήσει.
Και το μήνυμα αυτό - παρά τις υπερβολές, παρά τη δαιμονοποίηση - άλλαξε ολόκληρες γενιές. Οι δεκαετίες του ’60 και ’70 είδαν εκατομμύρια νέους ανθρώπους να αμφισβητούν τα πάντα: τον πόλεμο του Βιετνάμ, τη φυλετική διάκριση, τον σεξισμό, την τυφλή υπακοή στην εξουσία.
Γεννήθηκαν κινήματα για τα πολιτικά δικαιώματα, για την ειρήνη, για την περιβαλλοντική συνείδηση, για την απελευθέρωση των γυναικών. Η τέχνη εξερράγη - η μουσική (Beatles, Hendrix, Pink Floyd), η λογοτεχνία (Kerouac, Ginsberg), η φιλοσοφία (Watts, Ram Dass) - όλα αυτά έφεραν νέους τρόπους να σκέφτεσαι, να νιώθεις, να ζεις.
Και ναι υπήρξε υπερβολή. Αλλά υπήρξε και αφύπνιση . Υπήρξε η συνειδητοποίηση ότι δεν χρειάζεται να αποδεχτείς τον κόσμο όπως σου τον δίνουν - μπορείς να τον αλλάξεις. Και αυτή η ιδέα - αυτή η πίστη στη δυνατότητα της μεταμόρφωσης - συνεχίζει να ζει ακόμα και σήμερα.
Και ο Timothy Leary - με όλα του τα ελαττώματα, με όλη την υπερβολή του, με όλη τη διαμάχη γύρω του - μας θύμισε ότι η συνείδηση είναι το τελευταίο σύνορο της ελευθερίας.